DE

Spreekwoorden en uitdrukkingen met voeten en schoenen

Iemand iets in de schoenen schuiven

Deze uitdrukking komt uit de tijd van de reizende gezellen in de middeleeuwen. Zij sliepen meestal op zaal, en als iemand niet betrapt wilde worden met iets dat hij had gestolen, dan wilde dat nog weleens verstopt worden in de laars van een ander, die nietsvermoedend lag te slapen…

Waar wringt de schoen?

Dit is al een zeer oude uitdrukking. Paulus Aemilius, een romeins consul, werd door zijn getrouwen gevraagd waarom hij van zijn vrouw gescheiden was, ze was immers mooi en trouw? Daarop toonde hij zijn nieuwe schoenen en verklaarde dat ook zijn nieuwe schoenen erg mooi waren, maar dat hij toch echt de enige was die goed kon voelen waar ze knelden.

Met de verkeerde voet uit bed stappen

Deze uitdrukking is ontstaan onder boeren, die bij het zeer vroeg opstaan nog wel eens met de linkervoet in de rechterklomp terecht kwamen, en dat pas later op de dag doorhadden als ze pijn in de voeten hadden. Meestal ging hun humeur er ook niet erg op vooruit…

 

Een pantoffelheld

Vroeger herkende men een heer en zijn macht aan voet en schoenen. Ook nu nog zet een jager zijn voet op het geschoten wild om zijn macht te bevestigen. Vrouwen daarentegen bleven thuis en droegen in huis meestal pantoffels. Als de man thuis niets te vertellen had, dan lag hij zogezegd ónder de pantoffel van de vrouw, de pantoffelheld.

 

Op vrije voeten zijn

Dit werd en wordt gebruikt als uitdrukking in de omgeving van het recht. Oorspronkelijk was de “vrije voet” de voet waaraan geen ketens bevestigd waren.

Op grote voet leven

Dit gezegde wordt in verband gebracht met de laatmiddeleeuwse mode van de snavel of tootschoenen, die toen als voornaam golden. Aan de hand van de lengte van de schoenpunten kon men zelfs de rang van de drager bepalen. Een vorst mocht een schoenpunt van 2 1/2 voet dragen (ca 70 cm), een persoon met aanzien één van 1 voet (ca 28 cm), terwijl de schoenpunt bij een gewone burger een halve voet was. Aangezien deze schoenpunt steeds verder in lengte toenam, werd deze uiteindelijke met een ketting aan de knie bevestigd en opgevuld met hooi.

In de voetsporen treden van

Deze uitdrukking is al in het Nieuwe Testament te vinden. In Petrus wordt al gezegd: “Christus heeft voor jullie geleden en een voorbeeld gegeven, zodat jullie in zijn voetsporen kunnen treden”. Ook in Aziatische tempels kun je grote voetafdrukken van Boeddha vinden, die als beeld oproepen om in zijn voetsporen te treden.